THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP – HỘ KINH DOANH 2026 – TRỌN GÓI A–Z

📅 Cập nhật: 05/2026  •  ✍️ Tác giả: Đại Lý Thuế TN  •  ⏱️ Đọc trong 12 phút

Thành lập doanh nghiệp là bước khởi đầu quan trọng đánh dấu hành trình kinh doanh chính thức của mỗi cá nhân và tổ chức. Tuy nhiên, không ít người khởi nghiệp lúng túng trước hàng loạt câu hỏi: chọn loại hình nào, vốn điều lệ bao nhiêu, hồ sơ cần những gì, mất bao lâu để có giấy phép?

Bài viết này tổng hợp toàn bộ thông tin cần thiết theo quy định mới nhất của Luật Doanh nghiệp năm 2020 và các văn bản hướng dẫn, giúp bạn nắm rõ quy trình và tránh sai sót khi đăng ký.

1. Thành lập doanh nghiệp – Hộ Kinh Doanh là gì?

Thành lập doanh nghiệp  là quá trình tổ chức hoặc cá nhân thực hiện thủ tục đăng ký kinh doanh với cơ quan nhà nước có thẩm quyền — thường là Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư cấp tỉnh — để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Đây là cơ sở pháp lý xác lập tư cách pháp nhân, quyền và nghĩa vụ kinh doanh của doanh nghiệp.

Khác với hộ kinh doanh cá thể (đăng ký tại UBND cấp quận/huyện và không có tư cách pháp nhân), doanh nghiệp được thành lập theo Luật Doanh nghiệp 2020 có pháp nhân riêng, tài sản tách bạch với chủ sở hữu, được phép mở chi nhánh, văn phòng đại diện và huy động vốn theo nhiều hình thức.

2. Năm lợi ích quan trọng khi thành lập doanh nghiệp

Việc chuyển từ kinh doanh tự do sang mô hình doanh nghiệp chính thức mang lại nhiều giá trị thiết thực:

• Có tư cách pháp nhân: doanh nghiệp được pháp luật công nhận là một chủ thể độc lập, có thể giao kết hợp đồng, sở hữu tài sản, khởi kiện và bị kiện.
• Tách bạch trách nhiệm tài chính: trừ doanh nghiệp tư nhân, các loại hình còn lại đều giới hạn trách nhiệm trong phạm vi vốn góp, bảo vệ tài sản cá nhân của chủ sở hữu.
• Dễ huy động vốn và mở rộng: doanh nghiệp có thể vay vốn ngân hàng, gọi vốn đầu tư, phát hành cổ phiếu (với công ty cổ phần) — điều mà hộ kinh doanh khó thực hiện.
• Tăng uy tín với đối tác và khách hàng: khi xuất hóa đơn, ký hợp đồng B2B hoặc tham gia đấu thầu, mã số thuế và pháp nhân doanh nghiệp tạo niềm tin lớn hơn.
• Cơ hội mở rộng quốc tế: doanh nghiệp có thể đăng ký xuất nhập khẩu, mở chi nhánh ở nhiều địa phương, hợp tác với đối tác nước ngoài.

3. Năm loại hình doanh nghiệp phổ biến tại Việt Nam

Theo Luật Doanh nghiệp 2020, có năm loại hình chính. Việc chọn đúng loại hình ảnh hưởng trực tiếp đến cơ cấu quản lý, nghĩa vụ thuế và khả năng phát triển sau này.

3.1. Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên

Công ty TNHH một thành viên do một cá nhân hoặc một tổ chức làm chủ sở hữu duy nhất. Đây là lựa chọn được ưa chuộng nhất với cá nhân khởi nghiệp lần đầu vì thủ tục đơn giản, quyền quyết định tập trung và trách nhiệm tài chính giới hạn trong vốn điều lệ. Loại hình này không được phép phát hành cổ phiếu nhưng có thể phát hành trái phiếu.

3.2. Công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên

Loại hình có từ 2 đến 50 thành viên là cá nhân hoặc tổ chức cùng góp vốn. Cơ quan quyết định cao nhất là Hội đồng thành viên. Phù hợp với doanh nghiệp gia đình, nhóm bạn cùng góp vốn khởi nghiệp hoặc công ty quy mô vừa. Việc chuyển nhượng vốn cho người ngoài công ty phải ưu tiên chào bán cho các thành viên hiện hữu.

3.3. Công ty cổ phần

Công ty cổ phần có vốn điều lệ chia thành các phần bằng nhau gọi là cổ phần, có tối thiểu 3 cổ đông sáng lập, không giới hạn số lượng tối đa và được phép phát hành cổ phiếu để huy động vốn. Đây là loại hình duy nhất có thể niêm yết trên sàn chứng khoán, phù hợp với doanh nghiệp có định hướng mở rộng quy mô lớn.

3.4. Công ty hợp danh

Công ty hợp danh có ít nhất hai thành viên hợp danh là cá nhân chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về các nghĩa vụ của công ty. Ngoài ra có thể có thành viên góp vốn chỉ chịu trách nhiệm trong phạm vi vốn góp. Loại hình này ít phổ biến, chủ yếu dùng trong các ngành nghề yêu cầu chứng chỉ hành nghề như luật, kế toán, kiểm toán.

3.5. Doanh nghiệp tư nhân

Doanh nghiệp tư nhân do một cá nhân làm chủ và chịu trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản cá nhân của mình. Không có tư cách pháp nhân, không được phát hành chứng khoán. Thủ tục đơn giản nhất nhưng kèm rủi ro pháp lý cao, hiện ít được lựa chọn so với công ty TNHH một thành viên.

📊 Bảng so sánh nhanh các loại hình doanh nghiệp

4. Điều kiện thành lập doanh nghiệp theo Luật 2020

Trước khi nộp hồ sơ, bạn cần kiểm tra doanh nghiệp dự định thành lập đáp ứng các điều kiện cơ bản sau:

4.1. Điều kiện về chủ thể

Cá nhân từ đủ 18 tuổi, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự đều có quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp. Tổ chức được thành lập hợp pháp tại Việt Nam cũng có quyền này. Tuy nhiên, Luật Doanh nghiệp 2020 cấm một số đối tượng làm chủ doanh nghiệp như cán bộ công chức, sĩ quan quân đội đang tại ngũ, người chưa thành niên, người bị mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự.

4.2. Điều kiện về tên doanh nghiệp

Tên doanh nghiệp phải gồm hai thành phần: loại hình doanh nghiệp và tên riêng. Ví dụ: “Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ ABC”. Tên không được trùng hoặc gây nhầm lẫn với doanh nghiệp đã đăng ký trên toàn quốc, không sử dụng từ ngữ vi phạm thuần phong mỹ tục, không dùng tên cơ quan nhà nước, lực lượng vũ trang.

4.3. Điều kiện về địa chỉ trụ sở

Trụ sở chính phải là địa điểm liên lạc cụ thể tại Việt Nam, có địa chỉ chi tiết gồm số nhà, ngách, hẻm, ngõ, phố, xã, huyện, tỉnh.

4.4. Điều kiện về ngành nghề

Doanh nghiệp được kinh doanh các ngành nghề mà pháp luật không cấm. Có ba nhóm ngành cần lưu ý: ngành nghề kinh doanh có điều kiện (cần giấy phép con sau khi thành lập), ngành nghề yêu cầu vốn pháp định tối thiểu (kinh doanh bất động sản, ngân hàng, bảo hiểm…) và ngành nghề yêu cầu chứng chỉ hành nghề.

4.5. Điều kiện về vốn điều lệ

Phần lớn ngành nghề không quy định mức vốn tối thiểu — chủ sở hữu tự kê khai mức vốn phù hợp với khả năng tài chính và quy mô kinh doanh. Tuy nhiên, vốn điều lệ ảnh hưởng đến mức thuế môn bài hằng năm (từ 1 đến 3 triệu đồng tùy mức vốn) và uy tín với đối tác.

5. Hồ sơ thành lập doanh nghiệp gồm những gì?

Tùy theo từng loại hình, hồ sơ sẽ có một số khác biệt nhưng nhìn chung bao gồm các tài liệu sau:

• Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp theo mẫu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư
• Điều lệ công ty (trừ doanh nghiệp tư nhân không bắt buộc)
• Danh sách thành viên (công ty TNHH 2 thành viên trở lên) hoặc danh sách cổ đông sáng lập (công ty cổ phần)
• Bản sao công chứng CCCD/hộ chiếu của chủ sở hữu, thành viên, cổ đông sáng lập, người đại diện theo pháp luật
• Bản sao giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp đối với thành viên/cổ đông là tổ chức
• Văn bản ủy quyền (nếu người nộp hồ sơ không phải là người đại diện theo pháp luật)
• Đối với ngành nghề có điều kiện: bổ sung văn bản xác nhận đáp ứng điều kiện hoặc chứng chỉ hành nghề tương ứng

6. Quy trình thành lập doanh nghiệp — 6 bước cơ bản

7. Tám việc bắt buộc phải làm sau khi có giấy phép

Có giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp chỉ là khởi đầu. Trong vòng 30 ngày kể từ ngày được cấp giấy phép, doanh nghiệp cần hoàn tất các thủ tục sau, nếu chậm trễ sẽ bị xử phạt theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP:

1. Treo bảng hiệu tại trụ sở chính với đầy đủ tên công ty, mã số thuế, địa chỉ
2. Mở tài khoản ngân hàng doanh nghiệp và thông báo số tài khoản
3. Đăng ký chữ ký số (Token) để kê khai thuế điện tử
4. Đăng ký phát hành hóa đơn điện tử với cơ quan thuế
5. Nộp tờ khai thuế môn bài và lệ phí môn bài
6. Đăng ký phương pháp tính thuế giá trị gia tăng (khấu trừ hoặc trực tiếp)
7. Đăng ký lao động và tham gia bảo hiểm xã hội (nếu có nhân viên)
8. Mua chữ ký số và phần mềm hỗ trợ kê khai thuế

8. Chi phí thành lập doanh nghiệp — Bóc tách chi tiết

Chi phí thành lập doanh nghiệp gồm hai nhóm: lệ phí nhà nước (cố định, ai cũng phải nộp) và chi phí dịch vụ phát sinh (tùy chọn). Dưới đây là bảng tham khảo các khoản phổ biến:

📞 Nhận tư vấn miễn phí ngay hôm nay

Để lại thông tin qua form trên website ketoantinan.com — chuyên viên sẽ liên hệ trong 30 phút để tư vấn chi tiết và gửi báo giá phù hợp.

Đăng ký tư vấn ngay →